Ja, je hebt (recht op) een GO! account en toegang tot GO! pro.
Contacteer de lokale gegevensbeheerder van je scholengroep.
Een school is een samenleving in het klein. Jongeren met verschillende achtergronden, overtuigingen en verhalen zitten er elke dag samen. Ze denken anders over levensbeschouwing, gender, maatschappelijke kwesties of internationale conflicten. En ze nemen die verschillen mee naar school. Wie denkt dat we maatschappelijke tegenstellingen buiten de schoolpoort kunnen houden, vergist zich. De vraag is niet óf ze de klas binnenkomen, maar wat we ermee doen wanneer ze daar zijn.
Dat is ook het uitgangspunt van de vernieuwde handleiding diversiteit van het GO!. Ze helpt leraren en schoolleiders om positief om te gaan met diversiteit in de klas. Positief is daarbij essentieel: diversiteit is geen probleem dat we moeten oplossen, maar een realiteit waarmee we aan de slag gaan. Vanuit duidelijke kaders, met dialoog en gelijkwaardigheid als uitgangspunt.
Verschillen verdwijnen niet als we ze negeren
Dat is niet altijd eenvoudig. Maatschappelijke, politieke en levensbeschouwelijke discussies komen vanzelf de school binnen. Moeilijke gesprekken vermijden, helpt daar niet bij. Op school kunnen jongeren net leren luisteren naar een ander perspectief. Ze kunnen er argumenteren en van mening verschillen zonder elkaar af te schrijven. Dat maakt de school vandaag misschien belangrijker dan ooit, want het is vaak de enige plek waar jongeren uit verschillende groepen samenkomen. Later belanden we veel makkelijker op onze eigen sociale, culturele of levensbeschouwelijke eilanden. We hoeven het op school niet over alles eens te zijn, maar kunnen er wel leren hoe we met verschil samenleven.
Neutraliteit is geen onverschilligheid
Daar raakt diversiteit aan een begrip dat voor het GO! essentieel is: neutraliteit. Neutraliteit betekent niet dat we doen alsof verschillen niet bestaan. Verschillen erkennen en respecteren kan perfect samengaan met de gelijkwaardigheid van mensen en overtuigingen. Neutraliteit betekent dat niemand het alleenrecht krijgt op de school en dat iedereen er vanuit gelijkwaardigheid aan het gesprek kan deelnemen. Dat betekent evenmin dat alles relatief wordt. Onderwijs heeft een duidelijk kader. De handleiding diversiteit vertrekt daarom vanuit wetgeving, minimumdoelen en leerplannen en koppelt die aan pedagogische en didactische handvatten. De neutraliteit van het GO! loopt er bewust als een rode draad doorheen.
Onze opdracht is dus helder: ruimte geven aan verschillende overtuigingen en grenzen stellen wanneer gelijkwaardigheid, vrijheid of menselijke waardigheid in het gedrang komen. Dat vraagt om een gedragen schoolbeleid en een schoolteam dat weet vanuit welke visie en waarden het handelt. Daarom richt de vernieuwde handleiding zich naast leraren ook tot schoolleiders. Een school heeft een visie nodig die duidelijk maakt waar ze voor staat en die ze consequent toepast. In het GO! zijn overtuigingen gelijkwaardig, dan moeten we ze ook gelijkwaardig behandelen.
De school als oefenplaats voor democratie
Uiteindelijk gaat dit over meer dan diversiteit. Het gaat over burgerschap. En die opdracht wordt urgenter. Het CLB-jaarverslag waarschuwt voor nieuwe vormen van pestgedrag, waaronder haatspraak tegenover lhbtq-personen. Die bezorgdheid staat niet op zichzelf. Onderzoeken wijzen uit dat 59 procent van de lhbtq-leerlingen vaak tot dagelijks getuige is van discriminatie tegenover een leeftijdsgenoot die als lhtbq wordt gezien. En in de Grote Scholierenbevraging zegt bijna de helft van de lhbtq-leerlingen dat ze zichzelf niet kunnen zijn op school.
Dat mogen we niet normaal vinden, laat staan aanvaarden. Precies daar ligt een van de belangrijkste opdrachten van ons onderwijs. Burgerschapseducatie betekent voor het GO! meer dan kennis over onze democratie. Het betekent elke dag oefenen in democratisch samenleven: luisteren naar iemand die anders denkt, verschil verdragen én grenzen trekken wanneer de vrijheid of menselijke waardigheid van een ander wordt aangetast.
Burgerschap leer je niet alleen uit een handboek, je leert het wanneer je naast iemand zit die de wereld anders bekijkt. Wanneer je ontdekt dat je het grondig oneens kunt zijn en toch kan samenleven. Wanneer je ervaart dat vrijheid ook verantwoordelijkheid betekent.
Koen Pelleriaux
Afgevaardigd bestuurder


