Voorkeuren
Cookies
Aanmelden
Aanmelden met je GO! account

Taalexperten: overzicht november 2026

20 november 2026
Taalexpert Rh
Rond taal gebeurt er heel wat in onderwijs: in onderzoek, bij de partners van "Ieder kind taalheld" en op onze GO! scholen. De PBD-GO! helpt jou als taalexpert daarom regelmatig op weg met een overzicht van ondersteuning, nieuws en weetjes. Ontdek, probeer uit en bouw samen aan sterk taalonderwijs. Zo bereiken wij meer!

Ondersteuning van jouw rol als taalexpert door PBD-GO!

De Taalunie onderscheidt vier rollen als taalexpert.

Welke rol vul jij in?

  • Expert: je hebt kennis van taalontwikkeling en effectieve taaldidactiek, en je kan keuzes onderbouwen.

  • Inspirator: je bent enthousiast over taal en blijft zelf bijleren.

  • Coach: je ondersteunt je collega’s in hun groei.

  • Brug: je verbindt het taalbeleid van de school met de klaspraktijk en je collega's.

Je staat er niet alleen voor. Je kan niet al deze rollen individueel uitvoeren. Breng jij in kaart op wie kan jij rekenen? Een procesteam taal? Het zorgteam? Overleg ook goed met je directie over je rol.

Zo ondersteunt de PBD-GO! jou in je rol...*

  • als expert: digitaal leerpad over de leerplandoelen Nederlands. Dit leerpad is voortgekomen uit de vormingen Nederlands voor leraren en richt zich dus op alle leraren, van peuterklas tot zesde leerjaar. Is jouw school bezig met de implementatie van de leerplandoelen Nederlands? Bekijk dan zeker dit leerpad. Je vindt het in GO! Navigator (Smartschool) via het kruimelpad: Materialenbank -> Basisonderwijs -> Het nieuwe GO! Leerplan -> Aan de slag met digitale leerpaden (doelen): leerpad Nederlands.

  • als coach: methodieken om met een groep aan de slag te gaan. Je vindt ze op GO! Navigator (Smartschool) via het kruimelpad: Materialenbank -> Basisonderwijs -> Het nieuwe GO! leerplan -> Curriculumimplementatie -> Stapsteen visie en concept -> Extra documenten -> Werkvormen.

  • als brug: Geef je mee vorm aan het taalbeleid op school? Neem dan een kijkje in het leerpad Taalbeleid op de PBD-GO! materialenbank in Smartschool. Deze tip zat ook in het overzicht van oktober, maar deze tegel is nu aangevuld met een poster (Kruimelpad: Materialenbank -> Beleid -> Taalbeleid -> Woord vooraf taalbeleid). De poster kan je gebruiken als gespreksstarter of als geheugensteuntje bij het vormgeven van het taalbeleid.

*In het overzicht van oktober kan je ook nog andere ondersteuning vinden.

Nieuws van de partners

Taalunie - organiseert de vorming taalexpert en ontwikkelde een raamwerk

Vorming taalexpert: Module 1 en 2 van de vorming van de Taalunie staan online.

Taalunie ontwikkelde ook een Raamwerk Nederlands. Dat kan je hier downloaden.

Wat heb jij eraan? Op de pagina 45 van dit raamwerk kan je het meerlagig ondersteuningsmodel van Geudens et.al. (2021) terugvinden. Het belangrijkste is een effectieve klasaanpak, gebaseerd op de uitgangspunten voor sterk taalonderwijs (Pagina 35-37). Wanneer leerlingen extra ondersteuning nodig hebben, biedt dit model handvatten om de ondersteuning te verhogen. Wat kan je doen boven op de klasaanpak? Wil je dit graag vertalen naar jouw context? Wil je nagaan wat de mogelijkheden zijn bij jou op school? Sla dan zeker de handen in elkaar met de zorgcoördinator.

Daarnaast is Taalunie de drijvende kracht achter de website Rijke teksten en het Groene Boekje.



Leerpunt - vertaalt onderzoek naar de praktijk

De leidraden 'Betekenisvol en functioneel taalonderwijs' voor kleuter- en lager onderwijs worden herwerkt zodat ze meer in lijn liggen met het Raamwerk Nederlands van Taalunie.

Heb je ondertussen het Vraagpunt al ontdekt op de subpagina “Ieder kind taalheld” op de website van Leerpunt?

Wat heb jij er aan? Je vindt er antwoorden op concrete vragen zoals: Kan je beter zoemen of hakken en plakken? Kunnen leerlingen vanaf het tweede leerjaar hun spelling zelf controleren?

Leerpunt heeft daarnaast ook een maandelijkse nieuwsbrief “Taalheld”. Je kan je hier abonneren op deze nieuwsbrief.



Vlaams Talenplatform - ontwikkelt leermiddelen voor de klas

Klim in Taal is een platform over taaldidactiek voor het lager onderwijs. Het platform bestaat uit verschillende kamers. Een daarvan is de kamer 'het Taallabo'. In deze kamer onderzoeken en experimenteren leerlingen met taal. Ga op taalexpeditie of nodig een taalwetenschapper uit in de klas.

Wat heb jij eraan? In de Taalexpeditie vind je mini-onderzoekjes die je op elk moment van de dag kan inzetten. Je vindt er ook taalprojecten per graad, bijvoorbeeld over ridderverhalen of fake news en lesmateriaal over talen leren. Je kan collega’s laten zien hoe ze bij hun leerlingen nieuwsgierigheid naar taal kunnen opwekken. Ze kunnen alle lessen gratis downloaden en meteen gebruiken in de klas.

Mythe of feit?

"Nieuwkomers blijven het best zo lang mogelijk in een aparte klas tot hun Nederlands sterk genoeg is."

Mythe

Nieuwkomers kunnen best deelnemen aan de reguliere lessen, ook al is hun Nederlands nog niet sterk genoeg. Met visuele steun en routines kunnen nieuwkomers al snel meedoen met kennisrijke lessen. Zo bouwen ze tegelijk hun taal, woordenschat en achtergrondkennis op.

Betekenisvol deelnemen aan de les blijft daarom altijd het doel. Aangepast zelfstandig werk kan wel als bepaalde doelen nog te uitdagend zijn, maar het mag nooit de standaard worden die de deelname aan de les vervangt. Ook maatwerk betekent niet dat elke leerling apart les moet krijgen. Maatwerk start met een beginsituatieanalyse voor elke leerling. Daarna kunnen nieuwkomers met dezelfde noden in één groep zitten om samen te oefenen en te leren.

Bron: Vorming Taalunie (2026) - Vormingsreeks tot taalexpert

Wil je graag meer weten over hoe je verbinding maakt tussen de taalheldklas en de reguliere klas? De PBD-GO! organiseert drie vormingen rond anderstalige nieuwkomers. Samen vormen ze een drieluik maar je kan ook inschrijven voor één sessie.

Probeer dit morgen met je team

Op de speelplaats hangen vaak regels en afspraken over conflicten. Wat als we daar ook woordenschat en startzinnen aan koppelen? Zo geef je kinderen concrete taal waarmee ze zelf een ruzie kunnen oplossen.

Je kan het ook over een andere boeg gooien: welke woordenschat en startzinnen helpen kinderen om vrienden te maken? Denk aan: Mag ik meespelen? Wat spelen jullie? Wat is je hobby?

Kies samen met je collega’s tien woorden voor de kleuterklas en tien startzinnen voor de eerste graad, tweede en derde graad. Maak er een simpele poster van en hang die op de speelplaats. Gebruik dezelfde zinnen ook in de klas en tijdens kringgesprekken.

Drie vragen over de KOALA-resultaten

Vervangt de gele, oranje of rode KOALA-score het breed evalueren?

Zo’n score is een signaal dat een kleuter mogelijk extra taalondersteuning nodig heeft. KOALA stelt geen diagnose en bepaalt ook niet welke aanpak het best werkt. Leg de resultaten daarom altijd naast je eigen observaties en andere informatie over de taalontwikkeling van de kleuter. Het CLB kan helpen om tot een breed beeld te komen.

Moeten we enkel bijsturen in de derde kleuterklas?

Nee, kijk breder dan de derde kleuterklas. Wat doen we al in de eerste en tweede kleuterklas? Hoe bouwen we op? Kijk ook verder: hoe loopt de ondersteuning door naar het eerste leerjaar?

Waarom heet de "KOALA"-test “KOALA”?

De naam werd gekozen door de onderzoekers van KU Leuven die de test ontwikkelden. De term 'KOALA' verwijst naar het kleuteronderwijs (KO) en luistervaardigheid (L), daarnaast is de mascotte van de test is een koala.

Bron: Hoe ondersteun je kleuters met een gele, oranje of rode KOALA-score? | Leerpunt en KOALA en zittenblijven in de kleuterklas: laat je consultatieve rol spreken

Wie maakt dit overzicht?

Dit overzicht wordt opgesteld door Annelies De Bock en Dorien Van den Berghe, projectbegeleiders van het project "Ieder kind taalheld' bij de Pedagogische begeleidingsdienst (PBD-GO!). Zij focussen hierbij op de taalexperten in dit verhaal. Jullie dus, aangenaam!

Oproep

Las jij het overzicht van oktober 2026 in de GO! nieuwsbrief? Wat is je lievelingswoord? En dat van je collega's? Laat het weten!

Ben jij een taalexpert en wil jij graag feedback geven over deze maandelijkse update, een tip delen of goed praktijkvoorbeeld? Vul dan zeker dit formulier in.

Logo_vlaanderen is onderwijs en vorming.png
Theme 1447 Original

Pagina delen

Heb je een vraag?

Annelies De Bock - 02 790 93 05
Dorien Van den Berghe - +32 2 790 96 45
Pedagogische begeleidingsdienst - 02 790 96 10

of mail naar info@g-o.be

GO! nieuwsbrief

Op de hoogte blijven van wat het GO! zoal doet? Dat kan! Schrijf je in om de GO! nieuwsbrief te ontvangen.

Schrijf je in

Welkom op
Go Pro

of
Niet aanmelden

Nog geen GO! account?

Jouw GO! account, sleutel tot een gepersonaliseerde GO! pro

Jouw GO! account is jouw persoonlijk toegangsticket tot het afgeschermde nieuws en inhoud op maat van jouw profiel. Jouw GO! account betekent niet dat je een g-o.be e-mailadres hebt of krijgt.
  • Nog even geduld. Momenteel heb je nog geen (recht op een) GO! account met toegang tot GO! pro. Van zodra jouw scholengroep start met het opladen en activeren van de contact- en functiegegevens van het (niet-)onderwijzend personeel in scholen en instellingen, heb ook jij (recht op) een GO! account met toegang tot GO! pro.
    Contacteer de lokale gegevensbeheerder van jouw scholengroep om te vernemen wanneer de scholengroep start met het beheer in GO! gebruikersbeheer.

Hoe krijg je een GO! account, wanneer je er recht op hebt?
De lokale gegevensbeheerder van je scholengroep zorgt voor de registratie of aanpassing van je gegevens in GO! gebruikersbeheer. Vervolgens krijg je de juiste toegangsrechten en kun je aanmelden op GO! pro.