De kijk van Koen: wie beter onderwijs wil, moet beter voor leraren zorgen

Beste GO! collega,

De voorbije schooljaren hebben we hard geïnvesteerd in nieuwe minimumdoelen en ambitieuze leerplannen. Dat pad bewandelen we de komende jaren verder. Ook vernieuwen we onverminderd de schoolinfrastructuur van het GO!, ondanks de beperkte middelen. Het blijven onmisbare voorwaarden voor kwaliteitsvol onderwijs.

Maar geen curriculum, hoe kennisrijk ook, inspireert leerlingen op eigen kracht. Geen schoolgebouw, hoe modern ook, maakt het verschil zonder de mensen die er elke dag leren mogelijk maken. Wie ons onderwijs wil versterken, moet daarom blijven investeren in de belangrijkste voorwaarde voor kwaliteit: de leraar voor de klas. Dat lijkt vanzelfsprekend, maar toch gaat het onderwijsdebat vaak over structuren, regelgeving en hervormingen. Die zijn noodzakelijk. Alleen mogen we niet vergeten dat al die ambities worden waargemaakt door mensen. Door leraren die kennis overbrengen, vertrouwen geven en leerlingen begeleiden op hun weg naar de toekomst.

Daarom moeten we niet alleen de vraag stellen hoe we meer leraren kunnen aantrekken, maar vooral hoe we ervoor zorgen dat goede leraren blijven. Want we weten dat ongeveer een op de vijf starters binnen de vijf jaar het onderwijs weer verlaat. Om de onderwijskwaliteit op te trekken, moeten we dus investeren in de instroom, maar ook in behoud, in begeleiding en in professionele ontwikkeling. In een werkomgeving waar mensen kunnen groeien en zich gewaardeerd voelen.

Dat geldt in het bijzonder voor beginnende leraren. Zij komen vol enthousiasme het onderwijs binnen. Met engagement, vakkennis en idealisme. Maar ook met vragen, onzekerheden en nood aan ondersteuning. Niemand verwacht van een jonge arts dat die zonder begeleiding een ziekenhuis binnenstapt. Niemand verwacht van een beginnende rechter dat die meteen alle metier van een doorgewinterde magistraat bezit. Waarom zouden we dan van een startende leraar verwachten dat die het complexe vak van lesgeven vanaf de eerste dag volledig beheerst?

Daarom investeren GO! scholen steeds meer in aanvangsbegeleiding. Om hen hierin te ondersteunen, bundelde de pedagogische begeleidingsdienst van het GO! een heleboel praktijkervaring in het boek Sterk van start: krachtige aanvangsbegeleiding voor startende leraren, een gids vol concrete handvatten voor scholen, mentoren en leidinggevenden. Het boek toont dat sterke aanvangsbegeleiding geen abstract beleidsconcept is, maar dagelijkse praktijk: van lesobservaties en feedbackgesprekken tot het uitbouwen van professionele netwerken, het delen van lesmateriaal en het creëren van een veilige omgeving waarin starters kunnen groeien.

Wie een beginnende leraar die ondersteuning biedt, investeert in de kwaliteit van een volledig schoolteam. En versterkt uiteindelijk ook de kansen van elke leerling in de klas.

Maar begeleiding alleen volstaat niet. Om echt werk te maken van sterke schoolteams, hebben we ook een duurzaam hr-beleid nodig. Dat gaat over meer dan aanwerving. Het gaat over loopbaanontwikkeling, talenten herkennen, medewerkers ondersteunen, samenwerking stimuleren en zorgen voor werkbare jobs. Scholen die daarin investeren, bouwen stabiele teams uit én creëren ook betere omstandigheden voor leerlingen om te leren.

Precies daarom ontwikkelde het GO! een hr-scan. Niet als controle-instrument, maar als een spiegel. Een instrument dat scholen helpt om stil te staan bij hun personeelsbeleid: wat loopt goed, waar liggen kansen en hoe kunnen we medewerkers nog beter ondersteunen? Want ook scholen die vandaag goed bezig zijn, kunnen morgen nog sterker worden.

Die ambitie vraagt natuurlijk voldoende ruimte. De onderwijsrealiteit van vandaag verschilt sterk van die van pakweg twintig jaar geleden. Samenwerking, coaching, professionalisering en kennisdeling zijn essentieel geworden voor kwaliteitsvol onderwijs. Het is logisch dat we ook nadenken over hoe onderwijsorganisatie en regelgeving die evolutie kunnen ondersteunen.

Het debat over de modernisering van het statuut biedt daarvoor een unieke kans. Om samen na te denken over hoe we scholen en leraren nog beter kunnen ondersteunen in de uitdagingen van morgen. Dat vraagt openheid van alle betrokkenen, maar bovenal een gedeelde ambitie: van onderwijs een sector maken waarin mensen graag starten én graag blijven.

Want uiteindelijk is goed onderwijs altijd mensenwerk.

Koen Pelleriaux
Afgevaardigd bestuurder