Ja, je hebt (recht op) een GO! account en toegang tot GO! pro.
Contacteer de personeelsdienst van het Huis van het GO!.
In een digitale samenleving zou informatica vanzelfsprekend moeten zijn in het onderwijs. Toch ziet leerkracht Alex Bervoets net het omgekeerde gebeuren: het vak staat sterk onder druk. Zelf toont hij hoe je met programmeren leerlingen boeit, vakken verbindt en logisch denken versterkt.
Alex Bervoets is docent in de lerarenopleiding van UCLL en leerkracht informatica en STEM in het Leuvense GO! atheneum De Ring. Hij pleit voor meer aandacht voor informatica in het secundair onderwijs. Dagelijks gebruikt hij programmeertaal om essentiële bekwaamheden bij leerlingen te trainen.
“Programmeren is zeker geen doel op zich in mijn lessen”, zegt hij. “Informatica draait in de eerste plaats om denkprocessen. Je leert leerlingen problemen opsplitsen, logisch redeneren en samenwerken. Dat zijn vaardigheden die ze in elk vak en later in elke job nodig hebben.”
Programmeren is geen doel op zich. Informatica draait vooral om logisch nadenken, problemen opsplitsen en samenwerken.
— Alex Bervoets, docent lerarenopleiding UCLL en leraar informatica & STEM GO! atheneum De Ring Leuven
Programmeren maakt leerstof zichtbaar
“Ik gebruik hiervoor de programmeertaal Python, vakoverschrijdend. Ik vraag bijvoorbeeld aan collega’s waar hun lessen over gaan. Werken mijn leerlingen in de les wiskunde rond Pythagoras? Dan bouwen we in de les informatica een programma dat automatisch de berekeningen uitvoert”, vertelt Bervoets.
Met wat creativiteit kan je veel kanten uit: “In aardrijkskunde kunnen we werken met grafieken van temperaturen. Voetbal? Dan berekenen we of de curve die de bal volgt een doelpunt oplevert voor OH Leuven. Dat zijn parabolen in de praktijk. Ik laat de leerlingen ook eenvoudige games programmeren. Dat is iets wat hen boeit en inzicht geeft in wat er allemaal mogelijk is.”
“Door leerstof om te zetten in code wordt abstracte theorie tastbaar. Leerlingen zien meteen wat een formule doet, hoe een grafiek evolueert of hoe een herhaling hun werk versnelt. Twintig oefeningen na elkaar maken? Of een programma schrijven dat ze alle twintig in één keer oplost? Zo ontdekken leerlingen hoe technologie hen kan ondersteunen. En die kennis wordt alleen maar belangrijker.”
Achterophinken of bijsturen?
Het is paradoxaal in een maatschappij die steeds digitaler wordt. Toch ziet Alex dat minder scholen nog een volwaardig vak informatica aanbieden. “Je merkt het overal”, zegt hij. “Programmeerwedstrijden trekken minder deelnemers, ICT-beurzen worden kleiner en opleidingen voor leerkrachten informatica verdwijnen. Tegelijk groeit het belang van artificiële intelligentie, cybersecurity en digitale innovatie.”
Daar wringt het volgens hem. “Europa loopt achter op grote techspelers uit Amerika en Azië. Als jongeren niet leren begrijpen hoe technologie werkt, blijven we afhankelijk.”
Je ziet in veel scholen dat informatica wordt geïntegreerd in andere vakken. Leren werken met Excel of Word geldt dan als voldoende digitale invulling. Maar volgens Alex schiet dat tekort. “Dat is software gebruiken. Informatica gaat over begrijpen wat erachter zit. Over weten hoe iets werkt, niet alleen hoe je erop klikt. Dat is een fundamenteel verschil.”
Informatica is niet leren werken met Excel of Word. Informatica gaat over begrijpen wat erachter zit. Over weten hoe iets werkt, niet alleen hoe je erop klikt.
— Alex Bervoets
De mythe van de digital native
Ook merkt Alex dat de digitale vaardigheden van jongeren vaak overschat worden. Het idee dat ze automatisch ‘digital natives’ zijn, noemt hij een misvatting. “Een map aanmaken in Windows of een bestand correct opslaan blijkt soms al een uitdaging. Opgegroeid zijn met een smartphone is niet hetzelfde als informaticavaardig zijn.”
Daarnaast ziet Alex ook het lerarentekort als een rem op sterk ICT-onderwijs. “Informatica is een knelpuntberoep en informatici zijn heel gegeerd op de arbeidsmarkt. Wie voor IT kiest, kiest zelden spontaan voor onderwijs. Net daarom pleit Bervoets voor een versterking van ICT-onderwijs in Vlaanderen. Niet als keuzevak of vrijblijvende integratie, maar als structureel onderdeel van het curriculum. “Je wil geen vijf jaar informatica studeren om daarna een cursus Excel te geven aan vijfdejaars.”
Zelf aan de slag?
Wil je zelf aan de slag met informatica in jouw lessen? Bervoets helpt graag collega’s op weg. “Ik ontwikkelde enkele kant-en-klare cursussen rond Python, Pyplot, games ontwikkelen en artificiële intelligentie. Alles is daarin stap voor stap opgebouwd en vertrekt van nul. Zo kunnen ook leerkrachten zonder achtergrond in informatica ermee aan de slag. Bovendien is alle software gratis te gebruiken, ook dat is dus geen drempel.”
Wie grafieken wil visualiseren in wiskunde of statistiek in aardrijkskunde, vindt concrete voorbeelden die eenvoudig aangepast kunnen worden aan de eigen lespraktijk. “Wat ik maak, mag gratis gebruikt en aangepast worden. Als we samenwerken, kunnen we sterker informaticaonderwijs uitbouwen.”
WIL JE PROGRAMMEREN INTEGREREN IN JOUW LESSEN?
Neem gerust contact op met Alex Bervoets via alex.bervoets@deringleuven.be.
Voor Alex Bervoets is het duidelijk dat informatica in het onderwijs moet opgewaardeerd worden. De vaardigheden die je ermee traint zijn enorm belangrijk in de maatschappij van vandaag. Wie leerlingen echt wil voorbereiden op morgen, investeert vandaag in sterk en doordacht ICT-onderwijs. Alex Bervoets bewijst dat dit spelenderwijs en vakoverschrijdend kan.