Ja, je hebt (recht op) een GO! account en toegang tot GO! pro.
Contacteer de lokale gegevensbeheerder van je scholengroep.
Je schoolvisie vertalen naar de dagelijkse klaspraktijk is een uitdaging voor elke school. In GO! atheneum Tervuren hebben ze een intensief traject afgelegd om alle neuzen in dezelfde richting te krijgen. Dit voorbeeld inspireert iedereen die zijn visie zichtbaar wil maken in de hele school.
Patricia Coulange heeft al heel wat schooljaren achter de rug, zowel als leerkracht Frans als in beleidsfuncties. Sinds 2020 is ze adjunct-directeur op GO! atheneum Tervuren. Sindsdien heeft ze samen met het team een intensief traject afgelegd om hun visie om te zetten in impact.
“Al sinds 2012 willen we op een evidence-based manier impact maken op het leerproces van onze leerlingen. We experimenteren daarom al geruime tijd met begrippen zoals coteachen, diversifiëren en gepersonaliseerd samen leren. Maar dat gebeurde allemaal wat versnipperd en was niet uitgeschreven op maat van de leerlingen. We zochten een manier om de visie concreet te maken en die vervolgens tot bij de leerkrachten en leerlingen te brengen.”
Een visie met vijf bouwstenen
Je wil je visie vertalen naar de klasvloer. Maar hoe begin je daaraan? “In 2018 hebben we een transformatieteam samengesteld met een vijftiental leerkrachten,” vervolgt Coulange. “Hun eerste taak was om vijf bouwstenen te bepalen als basis van onze visie. Zo zijn we gekomen tot deze vijf pijlers: eigenaarschap, een feedbackcultuur, samen leren samenleven, onderzoekend leren en doelgericht differentiëren. Deze bouwstenen hebben niet toevallig veel raakpunten met de Poolstervisie van het GO!. We maken deel uit van een onderwijsnet en vinden het dan ook belangrijk dat we dezelfde visie delen.”
“Vervolgens hebben we een tekst geschreven die duidelijk maakt wat we bij onze leerlingen willen zien tegen 2030. Dat is een concreet document waarin staat welke veranderingen we in de praktijk willen brengen. Heel belangrijk was daarbij het creëren van een gemeenschappelijke taal. Want wat bedoelen we precies met begrippen zoals differentiëren en coteachen? Wat verwachten we van de leerkrachten? Het is belangrijk dat die begrippen helder zijn voor iedereen en niet iedereen ze op zijn eigen manier invult. Zowel leerlingen als leerkrachten willen voorspelbaarheid. De tekst maakte de bouwstenen concreet en duidelijk voor iedereen.”
Het is belangrijk om een gemeenschappelijke taal te creëren zodat iedereen hetzelfde denkt over begrippen zoals differentiatie en coteachen.
— Patricia Coulange
Het leven zoals het is ... onze school
“Natuurlijk verandert je school niet automatisch als je de visie helder op papier zet. Dan begint pas het echte werk,” zegt Patricia. “In een volgende stap moesten we alle leerkrachten meenemen in die visie. Ook dat vraagt tijd. We organiseerden onder meer een dag ‘het leven zoals het is’ op onze school. Daarin speelden we na hoe een schooldag volgens de uitgewerkte schoolvisie eruitziet en wat dat betekent voor de lessen van de leerkrachten.”
“In kleine teams hebben leerkrachten de vijf bouwstenen verder uitgewerkt en er mogelijke activiteiten voor leerlingen aan gekoppeld. Elk schooljaar focussen we op twee bouwstenen en werken daar intensief op in elk teamoverleg en in de vakwerkgroepen. De bedoeling was om al onze leerkrachten een zo duidelijk mogelijk beeld te geven van wat onze visie inhoudt en wat dat concreet betekent voor hun job als leerkracht.”
Visie gevat in concrete kwaliteitswijzers
“Die visie hebben we ook uitgewerkt in kwaliteitswijzers. Per bouwsteen hebben we een compact document gemaakt waarop iedereen kan terugvallen. Daarin vertrekken we altijd van het evidence-based kader dat we gebruiken. Voor differentiatie is dat bijvoorbeeld het kader van Katrien Struyven, dat ook het GO! gebruikt. Voor vaardigheden zelfregulerend leren (ZRL) gebruiken we het model van Zimmerman. Dat kader verduidelijken we met filmpjes die leerkrachten kunnen bekijken. Daarnaast geeft het document een opsomming van activiteiten die leerlingen kunnen doen en wat daarbij de taak is van de leerkracht.”
Kwaliteitswijzers geven leerkrachten houvast: ze maken zichtbaar wat we belangrijk vinden én hoe we dat in de klas waarmaken.
— Patricia Coulange
Flitsbezoeken en videoreflectie
“We werken rond de vijf bouwstenen ook met videoreflectie. Leerkrachten nemen hun les op en kiezen een fragment dat aansluit bij een leervraag. Dat bekijken we in een klein groepje: we zien wat de leerkracht doet en welk effect dat heeft op de leerlingen. Zo kan iemand zich afvragen waarom enkele leerlingen niet aan het werk gaan tijdens de vrije werktijd. Door feedback en gerichte vragen vinden leerkrachten vaak zelf nieuwe aanpakken. Dat blijft zoeken, want pasklare antwoorden bestaan niet. In elke klas en context kijk je wat werkt.”
“Daarnaast doe ik vaak flitsbezoeken in lessen. Ook daar ligt de focus op een van de bouwstenen. Ik volg kort een les en daarna voeren we een open feedbackgesprek: wat was jouw ervaring, hoe heb ik het gezien, wat wil je anders? Soms stel ik voor om een collega te observeren om van elkaar te leren. Dat kan alleen in een sfeer van vertrouwen. Flitsbezoeken zijn geen controle, het is een manier om stap voor stap onze visie te laten landen in de klas.”
In GO! atheneum Tervuren staan zijn ze goed op weg om hun visie te vertalen naar de klasvloer. Toch is er ook daar nog veel werk aan de winkel. Patricia Coulange: “Binnen ons team zijn de verschillen nog aanzienlijk in hoever iedereen in dat proces staat. Stap voor stap werken we verder om onze visie tot op de klasvloer te krijgen, al weet je dat dat werk nooit helemaal af zal zijn.”