Praktijk warme overdracht: Peuterpas versterkt een warme start in de kleuterschool

Stefanie: “De Peuterpas is een soort ‘paspoort’ met informatie over een peuter. Het is een manier om een warme overdracht te voorzien van thuis- of kinderopvang naar de kleuterschool. Die overstap is een grote stap voor zowel ouders als kinderen. Om die zo fijn mogelijk te laten verlopen, werd de Peuterpas in het leven geroepen.” 

Stefanie: “Het idee voor de Peuterpas kreeg vorm tijdens een inspiratieavond rond ‘een warme transitie’ van de kinderopvang naar de kleuterschool. Daarbij waren ouders aanwezig, maar ook brugfiguren, medewerkers van de gemeente en leerkrachten uit verschillende onderwijsnetten. In gemengde groepen bespraken we allemaal onze noden.

Tijdens die avond kwam duidelijk naar voren hoeveel waardevolle informatie medewerkers in de kinderopvang hebben, en hoe jammer het is dat die kennis niet standaard meegaat naar de kleuterschool.” 

Stefanie: “Tijdens die avond leerden alle deelnemers ook meer over elkaars werking. Hoe ziet een dag bij een onthaalouder of een kinderdagverblijf eruit? En omgekeerd: wat wordt er van peuters verwacht in de kleuterschool? 
 
Na die avond hebben we een werkgroep opgestart rond de Peuterpas, georganiseerd vanuit het Huis van het Kind. Ik wou mij daar graag voor engageren, want ik vind het ontzettend belangrijk vanuit mijn rol als zorgcoördinator, maar ook als mama. De werkgroep ging langs bij verschillende kinderdagverblijven om nog beter te begrijpen hoe hun manier van werken aansluit bij de kleuterschool. Daarnaast betrokken we actief scholen uit verschillende onderwijsnetten. De centrale vraag was telkens: wat is belangrijk om te weten wanneer een peuter instapt?" 

Stefanie: "De Peuterpas is in de eerste plaats een middel om meer kennis in kaart te brengen over een peuter. Ze bevat inzichten van kinderbegeleiders zoals: hoe wordt een kind graag getroost? Waarmee speelt de peuter graag? Hoe verloopt de taalontwikkeling?

Kinderbegeleiders doen ontzettend veel en bouwen een rijke expertise op over jonge kinderen. Het is zonde dat die kennis vaak stopt aan de schoolpoort. Met de Peuterpas wordt de kinderopvang erkend als een belangrijke schakel in de ontwikkeling van een kind.

Daarnaast is de Peuterpas ook een fijn instrument voor kinderbegeleiders om een afsluitend gesprek met ouders te voeren en al hun opgebouwde kennis over het kind door te kunnen geven.” 

Stefanie: “Van zodra een kind start in de kleuterschool vormt de Peuterpas de basis voor een startgesprek tussen ouders en de school. Ouders krijgen de Peuterpas mee wanneer hun kind de kinderopvang verlaat en kunnen zelf kiezen of ze die aan de school bezorgen. Het idee is dat kinderbegeleiders de Peuterpas samen met de ouders invullen. Wanneer ouders de Peuterpas nog niet ontvingen — bijvoorbeeld omdat ze van een andere gemeente komen — bezorgt de school er zelf een. Dus ook dat wordt opgevangen.

Door de Peuterpas in de kleuterschool samen met de ouders te overlopen, krijgt de klasleerkracht een breder beeld van de peuter. Wanneer een kind bijvoorbeeld wat meer tijd nodig heeft of meer nabijheid vraagt, helpt de Peuterpas om beter te begrijpen of dat nieuw is of eerder in de lijn van de verwachtingen ligt.” 

Stefanie: “Als kleuterleerkrachten een bezorgdheid hebben en die herkennen in de Peuterpas, voelen ze zich sterker in hun schoenen. Peuters zijn nog jong, maar er valt al zoveel op te merken. Tot slot biedt de Peuterpas een handige leidraad voor het eerste oudercontact. Het is een functioneel boekje dat niet in een schuif belandt, maar actief gebruikt en warm gehouden wordt.” 

Stefanie: “In Hamme werd de Peuterpas ingevoerd na de herfstvakantie. Niet elk kind gaat naar de kinderopvang. In dat geval krijgen ouders de Peuterpas mee tijdens het laatste consult bij Kind en Gezin, zodat ze die zelf kunnen invullen.”  

Voor Stefanie is de Peuterpas nu al een bijzonder waardevol project. “Het is een mooi voorbeeld van samenwerking tussen verschillende netten, functies en mensen. Vanuit mijn rol als zorgcoördinator merk ik die verbinding ook in de praktijk. Wanneer een kind van school verandert, heb ik vaak contact met collega’s uit andere scholen. Nu kan ik eindelijk gezichten koppelen aan die namen. Die extra verbindingen zijn enorm fijn!” 

Stefanie: “De Peuterpas wordt ook bij ouders erg positief onthaald. We horen van hen dat het extra vertrouwen geeft. Ze kunnen hun ‘kostbaarste bezit’ met een gerust hart toevertrouwen aan de school, met het gevoel dat hun kind gezien en gekend wordt.”

Stefanie: “Binnenkort volgt een eerste officiële evaluatie, maar er rijpen nu al ideeën voor het vervolg. De naam ‘Peuterpas’ doet denken aan een identiteitskaart die kan meegroeien en dat is ook de ambitie. We bekijken op welke manier de Peuterpas verder kan evolueren, bijvoorbeeld door op het einde van de eerste kleuterklas aanvullingen te maken. In de eerste levensjaren gebeurt er zoveel, het zou goed zijn om dat op dezelfde manier te blijven opvolgen.”