Ja, je hebt (recht op) een GO! account en toegang tot GO! pro.
Contacteer de lokale gegevensbeheerder van je scholengroep.
Bij GO! SBSO Baken in Sint-Niklaas leren jongeren met autisme programmeren. Bovendien geven zij als ‘Mediaforces’ ook workshops in scholen, dagcentra en zelfs aan ouderen in een woonzorgcentrum. Zo worden ICT en digitale inclusie een hefboom voor talent, zelfvertrouwen en sociale groei.
In Sint-Niklaas schrijft GO! SBSO Baken met Mediaforces al een tiental jaar een sterk verhaal rond digitale inclusie in het buitengewoon secundair onderwijs. Binnen de school kiezen leerlingen uit verschillende ateliers om te ontdekken waar ze goed in zijn. Naast horeca, ambacht, techniek, groen en beweging kunnen ze er ook kiezen voor digitale dienstverlening. Ze kunnen er uitgroeien tot ‘Mediaforces’ die hun kennis doorgeven aan anderen.
Perfect voor leerlingen die structuur nodig hebben
Kim Pinoy is leerkracht algemene sociale vorming (ASV) en oprichter van Mediaforces. “Ik zag dat heel wat jongeren met autisme zich aangesproken voelen door ICT. Technologie is helder, logisch en voorspelbaar. Een robot volgt de opdracht die je geeft. Code werkt of werkt niet. Voor leerlingen die structuur nodig hebben, is dat een veilige vertrekbasis.”
Voor leerlingen die nood hebben aan structuur is ICT een veilige vertrekbasis: helder, logisch en voorspelbaar.
— Kim Pinoy, leerkracht algemene sociale vorming, GO! SBSO Baken Sint-Niklaas
“Een tiental jaar geleden zocht ik dan een manier om daar iets mee te doen bij onze leerlingen met autisme. Aanvankelijk was dat zoeken, want ICT stond op school nog in de kinderschoenen. Er was één computer voor een hele klas. Ik ben dan zelf op zoek gegaan naar tweedehands computers bij bedrijven en ik zocht ook andere manieren om extra materiaal te bekomen. Ondertussen is er veel veranderd en heeft elke leerling een Chromebook.”
Jongeren in hun talent zetten
Evi D’Hondt is ICT-coördinator en ondersteuner van Mediaforces. Ze helpt er samen met collega Pieter Michels om het project praktisch en pedagogisch te begeleiden.
“Mediaforces vertrekt niet vanuit wat jongeren moeilijk vinden, maar vanuit wat ze wél kunnen”, zegt Evi. “Veel leerlingen met autisme hebben een sterk oog voor detail, houden van duidelijkheid en werken graag in vaste patronen. In dit project zetten we dat talent bewust in. Ik werkte als ICT-coördinator onder meer leerlijnen uit die Kim kan gebruiken om stapsgewijs hun kennis op te bouwen.”
De leerlingen leren werken met digitale toepassingen zoals Bee Bot, Scratch, micro:bit en Lego Spike. Ze bouwen kennis op, oefenen tot ze zich zeker voelen en leren daarna zelf een digitale activiteit te begeleiden. “De jongeren zien het vaak niet als een oefening, maar als hun werk”, zegt Kim. “Dat is fijn om te zien.”
ICT als middel om sociaal te groeien
De kracht van Mediaforces zit niet alleen in de digitale vaardigheden zelf. Het is ook een belangrijk hulpmiddel om andere competenties te trainen. Zonder dat de leerlingen het beseffen, oefenen ze ook hun sociale vaardigheden, executieve functies en krijgen ze meer zelfvertrouwen.
Zonder dat ze het altijd beseffen, oefenen de leerlingen sociale vaardigheden, planning en zelfvertrouwen.
— Evi D’Hondt, ICT-coördinator SBSO Baken Sint-Niklaas
“Voor elke workshop verzamelen ze hun materiaal, controleren of ze alles mee hebben, vertrekken ze op het juiste moment, volgen een vaste routine en starten daarna hun opdracht”, zegt Kim. “Die voorspelbaarheid geeft rust en tegelijk groeit hun zelfstandigheid.”
Van kleuterklas tot woonzorgcentrum
De school werkt met verschillende doelgroepen. De leerlingen begeleiden activiteiten bij kleuters, in het lager onderwijs, in een dagcentrum en in woonzorgcentra. Kim trekt dan met een aantal jongeren naar de locatie waar ze hun workshop geven.
“De aanpak is altijd heel gestructureerd”, zegt Kim. “In een school begeleidt elke Mediaforce bijvoorbeeld telkens dezelfde workshop, terwijl de leerlingen van die klas doorschuiven van tafel naar tafel. Doordat elke leerling zijn eigen vaste opdracht heeft, groeit de routine. En net door die routine komt er ruimte om contact te maken.”
Niet iedereen zet dezelfde stap. Voor sommige leerlingen zijn opdrachten binnen de eigen school al een grote en waardevolle uitdaging. De sterkste leerlingen gaan ook buiten de schoolmuren aan de slag.
Bij jonge kinderen draait het vaak om eenvoudige codeeractiviteiten met robotjes. In een woonzorgcentrum ligt de focus meer op digitale ondersteuning. Bewoners leren bijvoorbeeld werken met apps, foto’s of camera’s. De leerlingen worden zo niet degenen die hulp nodig hebben, maar degenen die helpen. Die omkering is belangrijk. Jongeren ervaren dat ze kennis hebben die anderen nodig hebben.
Onze leerlingen zijn hier niet degenen die hulp nodig hebben, maar degenen die helpen. Die omkering doet iets met hun zelfbeeld.
— Kim Pinoy
Durf starten in jouw school
Voor andere scholen kan Mediaforces op het eerste gezicht overweldigend lijken, beseffen Kim en Evi. Het project groeide stap voor stap, met steun van het beleid en extra expertise. Kim volgde onder meer een mediacoachopleiding bij Mediawijs. Toch is hun boodschap vooral dat je het zeker ook op jouw school een kans moet geven. “Je hoeft niet meteen alles te doen. Begin met één robot, probeer iets uit en bouw van daaruit verder. Het belangrijkste is dat je durft te starten.”
Mediaforces maakt digitale inclusie in het buitengewoon secundair onderwijs heel concreet. Kim en Evi willen via ICT elke jongere maximaal laten groeien. De ene leerling groeit in planmatig werken, voor de andere is het al een grote stap om een klas binnen te stappen en zich voor te stellen. Dat de leerlingen trots zijn om een ‘Mediaforce’ te zijn, laat zien dat het project werkt.