Iets meer marge bij werkplekleren Verzorgende / Zorgkundige duaal en Kinderbegeleider duaal vanaf schooljaar 2026-27

Vanuit het monitoren, evalueren en bijsturen van afspraken in het kader van de component werkplekleren duaal, kan nu al worden meegedeeld  dat er volgend schooljaar iets meer marge komt in de organisatie van de component werkplekleren in de studierichtingen Verzorgende / Zorgkundige duaal en Kinderbegeleider duaal.

Tot en met dit schooljaar geldt vanuit kwaliteitsoverwegingen (omdat leerlingen ook dingen aangeleerd krijgen op de werkplek) een strikte volgorde van settings in functie van complexiteit (eerst deze setting, daarna deze setting – de vroegere pijl). Gezien het nijpende tekort aan werkplekken in bepaalde regio’s, zal deze strikte volgorde vanaf volgend schooljaar versoepeld worden tot een advies. Anders gesteld: vanaf volgend schooljaar zal de volgorde van de werkplekken zoals destijds bepaald als advies gehandhaafd blijven, maar kan hiervan afgeweken worden wanneer scholen problemen ondervinden bij het vinden van werkplekken.

Concreet zal in het curriculumdossier, dat later op de website van AHOVOKS zal worden gepubliceerd, het volgende staan:

In de studierichting Verzorgende / Zorgkundige duaal geldt een overeenkomst alternerende opleiding.

De werkplekcomponent in de studierichting Verzorgende / Zorgkundige duaal omvat gemiddeld op jaarbasis minstens 20 opleidingsuren per week op de reële werkplek. Indien de werkplek in aanmerking komt voor de sociale Maribel-regeling kan er een deeltijdse arbeidsovereenkomst gesloten worden. Wanneer de jongere een deeltijdse arbeidsovereenkomst sluit moet hij 20 uur werkplekleren aanvullen met de lestijden op school; het totaal hoeft geen 38 opleidingsuren te zijn.

Gezien de verschillende mogelijke contexten binnen deze opleiding Verzorgende / Zorgkundige duaal dient de leerling zijn opleidingstraject te vervullen op zowel een werkplek in een residentiële setting als op een werkplek in de thuiszorg.

Onder ‘residentiële setting’ wordt begrepen: 

• ziekenhuis;
• revalidatiecentra;
• residentiële ouderenzorg (woonzorgcentra, rust- en verzorgingstehuizen); 
• psychiatrische verzorgingstehuizen; 
• centra voor kortverblijf; 
• centra voor personen met een beperking.

Onder de ‘setting thuiszorg’ wordt begrepen: 

• thuisverpleging; 
• diensten voor gezinszorg en aanvullende thuiszorg; 
• initiatieven die een natuurlijk thuismilieu voor de cliënt zijn (zoals assistentiewoningen, beschut wonen, begeleid wonen, vormen van gemeenschapswonen, leefgroepwerking …); 
• centra voor dagopvang; 
• centra voor dagverzorging.

Bovendien gelden volgende afspraken: 

• De leerling heeft in totaliteit over het schooljaar heen minstens 5 maanden een werkplek in een residentiële setting en minstens 3 maanden een werkplek in de thuiszorg. 
• De tijd die de leerling bij aanwezigheid of onder toezicht werkt (in aanloop naar het werken onder verwijderd toezicht) hangt af van de tijd die de leerling nodig heeft om de competenties aan te leren vooraleer hij zelfstandig naar de werkplek kan gaan. Die periode bedraagt bij aanvang minimaal 10 dagen tijdens de eerste maand van tewerkstelling en kan eventueel verlengd worden. De specifieke zorgcontext van gebruikers kan gedurende de volledige duurtijd van de werkplekleertijd opnieuw leiden tot een periode van werken bij aanwezigheid of onder toezicht. Het leren vraagt met andere woorden evaluatie in functie van verworven competenties en de zorgcontext (kan per gebruiker sterk verschillend zijn). Indien die positief is, kan de leerling onder verwijderd toezicht naar de werkplek gaan. Die evaluatie gebeurt met de verschillende betrokken partijen. Na de aanvangsperiode komt er een document positieve evaluatie in het dossier van de leerling. Als er geen positieve evaluatie kan gegeven worden, wordt dat gemotiveerd in een verslag. Het werkplekleren enkel bij aanwezigheid of onder toezicht wordt dan verlengd in overleg met de betrokken partijen. Na die periode wordt opnieuw een evaluatiemoment ingelast die positief dient te zijn vooraleer er naar de volgende fase kan overgestapt worden. 
• Vanuit kwaliteitsoverwegingen starten de duale leerlingen bij een residentiële setting en gaan daarna voor een periode van 4 maanden naar de gezinszorg. Het advies blijft om de volgorde te behouden, maar omwille van de beschikbare plekken is het mogelijk om de volgorde om te draaien.

In de studierichting Kinderbegeleider duaal geldt een overeenkomst alternerende opleiding.

De werkplekcomponent in de studierichting Kinderbegeleider duaal omvat gemiddeld op jaarbasis minstens 20 opleidingsuren per week op de reële werkplek. Indien de werkplek in aanmerking komt voor de sociale Maribel-regeling kan er een deeltijdse arbeidsovereenkomst gesloten worden. Wanneer de jongere een deeltijdse arbeidsovereenkomst sluit moet hij 20 uur werkplekleren aanvullen met de lestijden op school; het totaal hoeft geen 38 opleidingsuren te zijn.

Gezien de verschillende contexten binnen deze opleiding Kinderbegeleider duaal dient de leerling zijn opleidingstraject te vervullen binnen deze 2 context(en), namelijk binnen een context baby en peuters én binnen een context schoolgaande kinderen.

Vanuit kwaliteitsoverwegingen starten de duale leerlingen bij baby’s en peuters en gaan daarna voor een periode van 4 maanden naar de buitenschoolse kinderopvang. Het advies blijft om deze volgorde te behouden, maar omwille van de beschikbare werkplekken is het mogelijk om de volgorde om te draaien. Bovendien gelden volgende afspraken:

• De leerling heeft in totaliteit over het schooljaar heen minstens 5 maanden een werkplek baby en peuters/voorschoolse opvang en minstens 3 maanden een werkplek schoolgaande kinderen/buitenschoolse opvang.
• De leerling moet minstens 5 dagen aaneensluitend vakantiewerking buitenschoolse opvang doen omdat dit de leerling de enige kans geeft om de vaardigheden en kenniselementen, die in het curriculumdossier zijn omschreven op een geïntegreerde manier aan te leren, gedurende een langere, aansluitende periode. Ervaring in de vakantiewerking kan per definitie enkel in een schoolvakantie worden opgedaan en is essentieel omdat dit deel uitmaakt van de reële toekomstige werkplek. Tijdens die periode leren de leerlingen op een geïntegreerde manier een volledig aanbod aan activiteiten te ontwikkelen, kunnen ze kinderen meer intensief opvolgen en snel bijsturen. 
  Conform het ministerieel besluit tot goedkeuring van een afwijking op de schoolvakantieregeling voor de opleiding Kinderbegeleider duaal geldt dus het volgende: de leerling wordt tijdens een schoolvakantie minstens vijf dagen aaneensluitend opgeleid in een instelling voor buitenschoolse opvang voor de leerdoelen inzake vakantiewerking buitenschoolse opvang.
• In het kader van een brede inzetbaarheid van de jongeren op de arbeidsmarkt is er de mogelijkheid om leerlingen voor maximaal een vierde van de werkplekcomponent in een ruimere context relevante werkervaring te laten opdoen (bijvoorbeeld: een werkplek buitenschoolse opvang mag maximaal voor een vierde ingevuld worden met taken binnen de schooltijd of binnen een crèche maar weliswaar met oog voor de beoogde doelgroep (2 à 2,5-jarigen) en de beoogde activiteiten vanuit de beroepskwalificatie).