Ja, je hebt (recht op) een GO! account en toegang tot GO! pro.
Contacteer de personeelsdienst van het Huis van het GO!.
Het volwassenenonderwijs krijgt opnieuw een zware klap: vanaf volgend schooljaar volgen forse besparingen op leraarsuren en administratie. Dit bedreigt tientallen jobs en het brede opleidingsaanbod. Terwijl levenslang leren cruciaal is voor onze samenleving, gaat dit lijnrecht in tegen die ambitie.
Minder dan een jaar na de drastische verhoging van het inschrijvingsgeld voor het gros van de opleidingen, krijgt het volwassenenonderwijs een nieuwe klap. Met een decreet dat vanaf volgend schooljaar ingaat, bespaart de minister van Onderwijs fors op de omkaderingsmiddelen van de centra. Concreet moeten de CVO’s het vanaf september stellen met 12 procent minder leraarsuren en 11 procent minder administratieve punten. Dit is een ingreep die het functioneren van de centra fundamenteel onder druk zet.
In de oorspronkelijke plannen zou de verdeling van die middelen per jaar worden berekend in plaats van over een gemiddelde van drie jaar. Dit zou ronduit onlogisch zijn, want inschrijvingen in het volwassenenonderwijs volgen een heel ander ritme dan in het leerplichtonderwijs. Die herberekening hebben we dankzij overleg samen met de sociale partners kunnen afwenden. Ook werd beslist om de opleidingen Nederlands voor anderstaligen buiten schot te houden.
Toch heeft deze bijkomende besparing ingrijpende gevolgen voor de centra. De krimp op de puntenenveloppe zorgt voor een verlies van 40 tot 70 voltijdse jobs in heel het volwassenenonderwijs, het verlies aan uren betekent dat elk CVO gemiddeld 12 voltijdse lerarenjobs verliest. Exacte cijfers volgen pas bij de eerste raming van de omkadering voor volgend schooljaar, maar duidelijk is dat de onzekerheid groot is. Voor een vlotte en verantwoorde werking is het cruciaal dat centra zo snel mogelijk duidelijkheid krijgen, zodat ze hun opleidingsaanbod tijdig en realistisch kunnen plannen.
De minister stelt dat leraren niet zonder job zullen vallen, omdat ze aan de slag kunnen in het leerplichtonderwijs. Zo eenvoudig is het niet. Sommige taalleraren beschikken inderdaad over de juiste kwalificaties om de overstap te maken naar het secundair onderwijs. Voor leraren uit opleidingen zoals fotografie of uit horecaopleidingen geldt dat allerminst. Hun profiel sluit veel minder aan bij het leerplichtonderwijs. Bovendien geven zij vaak les op andere tijdstippen en hebben ze hun professionele en familiale leven daarop afgestemd. Deze ingreep voorstellen als een oplossing voor het lerarentekort is een geval van wensdenken.
Het is positief dat de minister de tarieven voor de opleidingen Frans, Engels en Duits gedeeltelijk wil verlagen, nadat ze vorig jaar fiks gestegen waren. Een taal leren is vaak noodzakelijk om sterker te staan op de arbeidsmarkt. Maar meer nog is er een andere visie op volwassenenonderwijs nodig. Een visie waarin we afstappen van de overdreven tegenstelling tussen opleidingen die naar een job leiden en zogenaamde hobby-opleidingen. Want opnieuw: zo eenvoudig is het niet. De grens tussen persoonlijke en professionele motivatie is niet altijd heel scherp, en die motivatie kan ook veranderen doorheen de tijd. Een cursus volgen uit interesse leidt uiteindelijk niet zelden toch tot een nieuwe carrièrewending. Dat geven de CVO's van het GO! duidelijk aan. Ook creëert het samenbrengen van al deze mensen, elk met hun eigen reden om een opleiding te volgen, een bijzondere en verrijkende dynamiek. Dit toont aan hoe waardevol een breed aanbod in het volwassenenonderwijs is.
Helaas zal deze nieuwe besparing alleen maar zorgen voor een verdere verschraling van dat aanbod. Nu de werkloosheid beperkt is in de tijd en de overheid het takenpakket van de VDAB hertekent, is een voldoende groot aanbod opleidingen voor volwassenen geen overbodige luxe. In een samenleving die voortdurende vorming en levenslang leren vooropstelt is het zelfs een noodzaak.
Koen Pelleriaux
Afgevaardigd bestuurder