De kijk van Koen: duurder onderwijs? Alleen als je de cijfers verkeerd leest

Beste GO! collega,

Ruim een kwart van alle Vlaamse overheidsuitgaven gaat naar onderwijs. Dat was de conclusie van een klein nieuwsbericht naar aanleiding van de publicatie van de uitgavenbegroting door Statistiek Vlaanderen. Concreet gaf de overheid het voorbije jaar 17,1 miljard euro uit aan onderwijs. Dat is natuurlijk veel geld, heel veel geld. Maar als je bedenkt dat Vlaanderen alleen al in het leerplichtonderwijs zo’n 1,2 miljoen leerlingen en zo’n 175.000 leraren en andere medewerkers telt, valt dat bedrag best mee.

Schadelijker dan uitpakken met een totaalbedrag zonder te relativeren, is het ongenuanceerd goochelen met de stijgende kostprijs per leerling in ons onderwijs. In tijden waarin de hoofden van de beleidsmakers naar drastisch besparen staan, is dat een gevaarlijke boodschap. Vooral omdat ze niet juist is.

Volgens de berichtgeving kostte een leerling in het basisonderwijs de overheid vorig jaar afgerond 7600 euro. Een leerling in het secundair onderwijs kostte gemiddeld zelfs 11800 euro. Dat verschil is logisch, want in het secundair onderwijs bestaan er duurdere richtingen, en krijgen leerlingen les van veel meer leerkrachten met een iets hoger loon en elk met hun eigen expertise. Tien jaar eerder, in 2015 dus, kostten diezelfde leerlingen nog respectievelijk 4700 en 8550 euro. De eenvoudige conclusie is dan dat de kost van het Vlaamse onderwijs op een decennium spectaculair gestegen is. Maar klopt die conclusie wel?

Een heel ander beeld ontstaat als we rekening houden met de inflatie, die de afgelopen jaren onder meer door de energiecrisis soms hoger was dan wenselijk voor een gezonde economie. Zonder inflatie, dus zonder rekening te houden met de index, kostte een leerling in het basisonderwijs in 2015 afgerond 3600 euro, en in 2025 iets meer dan 4250 euro. Nog altijd een stijging, maar al een pak minder spectaculair. Een leerling in het gewoon secundair onderwijs kostte zonder inflatie ongeveer 6500 euro in 2015 en bijna 6650 in 2025. Er is over tien jaar gemeten dus nauwelijks een verschil in de werkelijke kostprijs per leerling in het secundair onderwijs. In een grafiek gegoten is de curve bijna vlak.

Ironisch genoeg is het net in het secundair onderwijs dat de Vlaamse Regering drastisch wil besparen. Dat staat zo in het regeerakkoord. In tijden van budgettaire krapte is het begrijpelijk dat beleidsmakers elke uitgave tegen het licht houden en dat ze soms moeilijke keuzes moeten maken. Maar laten we die discussie voeren op basis van correcte cijfers. En laten we vooral niet vergeten: elke euro die naar het onderwijs gaat, is een investering in de toekomst van onze samenleving.

Koen Pelleriaux 
Afgevaardigd bestuurder