Ja, je hebt (recht op) een GO! account en toegang tot GO! pro.
Contacteer de lokale gegevensbeheerder van je scholengroep.
Elke maand deelt de PBD-GO! een tip waarmee je aan de slag kan om brede basiszorg in je klas en op school te versterken. Deze keer: een krachtige leeromgeving die stimuleert. Wil je dat elke leerling actief participeert en leert van groepswerk? Ontdek hoe je met de juiste groepssamenstelling elke leerling stimuleert en samenwerking laat werken.
Groepswerk dat werkt
Wil je een groep samenstellen waarin iedere leerling actief deelneemt en alle leerkansen optimaal benut worden? Hou dan zeker rekening met:
- de grootte van de groep;
- hoe je de groep samenstelt;
- niveauverschillen;
- de kracht van diversiteit;
- jouw rol als leerkracht.
Kleine, goed begeleide groepen met doordachte diversiteit leveren namelijk de beste samenwerking op!
Grootte van de groep
Wist je dat de grootte van een groep een belangrijke rol speelt in het succes van samenwerkend leren? Kleine groepen van drie tot vijf leerlingen werken meestal het best. In zo’n groep voelt iedereen zich verantwoordelijk voor het eindresultaat. De betrokkenheid stijgt en het risico op ‘meelifters’ daalt aanzienlijk.
De groep samenstellen
Wanneer je leerlingen zelf hun groep laat kiezen, dan vormen ze meestal een homogene groep met vrienden. Dat lijkt handig want zo zit de sfeer vaak goed en verloopt de samenwerking vlot. Toch is dit niet voor elk type opdracht een voordeel. Zo loop je het risico dat een vriendengroep liever de goede sfeer bewaart dan kritisch inhouden in vraag te stellen. Er is dus minder ruimte voor discussie of opbouwende kritiek, hoewel dit de taak vaak ten goede komt. Bovendien kan een evaluatiecontext de vriendschap onder druk zetten. Om die reden is het vaak beter dat je als leerkracht de groep zelf verdeelt, willekeurig of bewust gekozen.
Niveauverschillen in evenwicht
Wanneer leerlingen met verschillende niveaus binnen een opdracht samenwerken, ontstaan er meer kansen om van elkaar te leren. Sterke leerlingen leren door hun kennis te verwoorden en uitleg te geven, terwijl minder sterke leerlingen ondersteuning krijgen van hun peers. Als de verschillen te groot zijn, bestaat het risico dat de sterke leerling het werk overneemt terwijl de minder sterke zich terugtrekt. Het blijft dus zoeken naar een evenwicht: een goed samengestelde groep vult elkaar aan zonder dat er iemand uitvalt. Pas de groepsindeling ook aan naargelang de opdracht, want leerlingen kunnen sterk zijn in het ene type opdrachten en minder sterk in een ander type.
De kracht van diversiteit
Niet alleen niveauverschillen zijn belangrijk, ook andere vormen van diversiteit maken een groep sterker. Een evenwichtige mix van jongens en meisjes zorgt vaak voor meer samenwerking en een eerlijkere inbreng. Groepen met verschillende culturele achtergronden kunnen wat meer uitdaging vragen, maar leerlingen leren er enorm veel van, zowel wat betreft de opdracht, als over elkaar.
Jouw rol als leerkracht
Zelfs in de best samengestelde groep blijft jouw rol als leerkracht doorslaggevend. Jij geeft richting, stelt duidelijke doelen en zorgt voor een heldere taakverdeling. Zie jezelf als een coach: je begeleidt het proces, houdt het evenwicht in de gaten en grijpt in waar nodig. Begeleid dus niet alleen de inhoud van de opdracht, maar ook hoe de samenwerking verloopt. Uiteindelijk ben jij degene die ervoor zorgt dat iedereen echt iets leert van het samen leren.