Ben je geen GO! professional? Surf dan naar www.g-o.be, onze algemene website.
menu
09-06-2020

Zoemba-sessies, energizers voor GO! leidinggevenden: ‘afronden en verder gaan met álle teamleden’

Opnieuw starten betekent het voorgaande afronden en verder gaan. Voor de ene makkelijker dan voor de andere. Afronden en verder gaan is voor iedereen anders. In de zoemba-sessie stelde de PBD-GO! de vraag hoe je als leidinggevende hiermee omgaat en als team in verbinding blijft.


Zoemba-sessies, dat zijn thematische online intervisiemomenten waarin het delen van ervaringen en uitwisselen van tips en advies centraal staan. Wil je zelf eens deelnemen aan een zoemba-sessie en jouw vragen stellen rond het weekthema? Dat kan! Je kan nog altijd inschrijven voor nieuwe sessies. Hier vind je een overzicht van de sessies die nog volgen.

Maandag 16 maart 2020 werd plots een ochtend zonder schoolgaande jeugd. Het is een datum die we niet snel zullen vergeten. Twee maanden later werden de eerste stappen gezet om leerlingen terug op school te verwelkomen. Stap voor stap proberen we allemaal terug te keren naar een normalere situatie.

Niet makkelijk want er is veel gebeurd zowel bij leerlingen als bij onderwijsprofessionals, zowel professioneel als privé. En dan sta jij daar als leidinggevende: "Hoe kan jij met je eigen onzekerheden omgaan en hoe kan jij er toch 'staan' en 'zijn' voor je team?". Teamleden reageren allemaal verschillend op zo'n situatie.

Tijdens de zoemba-sessie van vorige week werd de vraag gesteld: "Hoe kan ik als leidinggevende omgaan met alle emoties en verwachtingen? 

Jitske Kramer is corporate antropologe en oprichter van het Nederlandse Human Dimensions. Zij beschrijft in 2 minuten waarom we deze coronatijd kunnen benoemen als een collectieve cultuurshock. Jitske stelt daarbij dat onze reacties op de maatregelen kunnen voorspeld worden aan de hand van 4 opeenvolgende fases. 

 


Het vraagt veel moed van zowel de leidinggevende als van elk teamlid om oude patronen los te laten, om nieuwe oplossingen te introduceren. Als dat gebeurt dan kan deze periode ons veel opleveren.

 

Omgaan met angst en twijfels


De manier waarop de fase van lockdown wordt afgerond is voor iedereen anders. Het betekent als team energie stoppen in het vooruitdenken, in het durven doorgaan en in het aanvaarden van het 'nieuwe normaal'. Er zijn  in extremen uitgedrukt – 2 types van leiders:

  • leiders die zeer topdown werken, sterke daadkracht vertonen, snel beslissen;
  • leiders die zeer empathisch zijn, alles zoveel mogelijk participatief willen doen, de beslissingen eerder wat uitstellen, meer overleg wensen.

Welke stijl denk jij dat nodig is in tijden van 'exitstrategie'? Of hebben we een gecombineerde stijl nodig afhankelijk van de situatie, de context?

Tijdens de zoemba-sessie werden volgende vragen aan de deelnemers voorgelegd. Vragen die ook jou misschien aanzetten om even stil te staan en te reflecteren:

  • Hoe kunnen we tijdens de geleidelijke heropstart omgaan met angstige teamleden en ouders die zich krampachtig vastklampen aan de veiligheidsmaatregelen?
  • Zal mijn team sterker uit deze crisis komen? Heeft mijn team voldoende veerkracht om telkens weer op te staan en ervoor te gaan? Waarom denk je van wel of van niet? Hoe kan je zorgen voor meer veerkracht?
  • Hoe sta jij tegenover de volgende stelling: "Praten over problemen creëert problemen, praten over oplossingen genereert oplossingen"? 

Enkele tips:

  • maak de doelstellingen zeer helder: wat moeten we precies doen, wat zijn de concrete verwachtingen;
  • creëer en faciliteer voldoende afstemming, zorg voor het helikopterzicht;
  • ken je team zo goed mogelijk: 'Wie is waarin bijzonder sterk, wie heeft welk talent, welke interesses?' en zet die maximaal in;
  • heb voldoende aandacht voor verschillen en laat die ook toe: niet alle teamleden reageren op dezelfde manier, hebben dezelfde competenties, … dat geldt evenzeer voor leerlingen en ouders;
  • creëer voldoende ruimte om met teamleden in gesprek te gaan, fysiek of visueel online, toon begrip én geef ook richting;
  • wees als leidinggevende empathisch, maar hou tegelijk ook wat afstand om de nodige knopen te kunnen doorhakken;
  • toon daadkracht en wees tegelijk participatief, betrek je teamleden zoveel mogelijk, verdeel de taken in onderling overleg en volg mee op. 

Rituelen blijven belangrijk


De heropstart goed voorbereiden en daar zowel een veilig als feestelijk gebeuren van maken, kost vele uren voorbereiding. Ook het einde van het schooljaar staat voor de deur en nadert veel sneller dan we nu misschien denken.

We merken aan kleine dingen dat een team soms aan veerkracht verliest: teamleden denken alleen nog in problemen, ze zoeken een zondebok, er ontstaat een wij-zij-dynamiek, …

Teamleden hebben het nodig om een periode af te sluiten, om daarna weer verder te kunnen gaan. 

"Om rust te vinden moet je eerst bekomen. Rituelen zijn nodig om te kunnen bekomen en om af te sluiten. Pas daarna kan je weer verder."

Elk schooljaar wordt in normale omstandigheden afgesloten met een bepaald ritueel: in klasgroep samen met de leerkracht, een feestje voor het team, een diploma-uitreiking, een afzwaai van de kleuterschool,…

De manier waarop is overal anders, maar het is duidelijk: eindelijk is de zomervakantie daar! Dit schooljaar mag en kan geen uitzondering zijn. Mensen hebben het nodig om een periode af te sluiten, om daarna weer verder te gaan.

Iedereen weet dat het nu anders zal zijn, dat je bv. niet onmiddellijk fysiek met velen kan samenkomen maar toch kan je ook nu het volgende voor ogen houden:

  • Rituelen kunnen groot of klein zijn. Het is belangrijk om een ritueel goed uit te voeren en alle stappen te doorlopen.
  • Een ritueel heeft een duidelijk verloop. Het is belangrijk een begin- en eindpunt vast te leggen.
  • Iedereen heeft een rol. Een ritueel is 'iets doen', een handeling die bewust gebeurt en waarvoor iedereen wordt uitgenodigd. Ook de teamleden die niet aanwezig zijn, worden zichtbaar gemaakt.
  • Zorg ervoor dat het afwijkt van het alledaagse. Maak er iets speciaals en moois van. Maak er tijd en ruimte voor.

 

Ter inspiratie


Omgaan met angst en twijfels

Tine Daeseleire, trauma-experte, zegt tijdens een interview met Klasse: "Uitvlakken van angst lukt niet, verkleinen wel. Probeer het team hierbij niet dood te slaan met cijfers en statistieken, maar ga in dialoog met de betrokkenen. Vraag wat ze nodig hebben om zich wel veilig te voelen.

Mensen met schrik moeten zich kunnen afvragen: "Waarvoor ben ik bereid om de angst te verdragen, wat moet het voor mij opleveren?"

 

Rituelen om het schooljaar af te sluiten

Omdat tijdens de zoemba-sessie werd aangegeven dat de inspiratie om voor het einde van het schooljaar een 'coronaproof' afscheidsritueel voor leerlingen, cursisten, teamleden en internen te organiseren ver zoek is, deed het GO! via de sociale media een oproep. In de GO! pro nieuwsbrief voor de GO! professional van (vandaag) 10 juni vind je alvast enkele voorbeelden.

Heeft jouw school ook een tof plan? Hoe pakken jullie het aan? Zin om jullie inspiratie te delen met anderen? Stuur je idee naar communicatie@g-o.be: een draaiboek, kort en bondig in twee lijntjes, een to-dolijstje, ... maakt niet uit hoe je het formuleert, als het maar inspireert! De communicatiedienst zorgt dat jullie idee ook anderen kan helpen om het schooljaar op een fijne manier uit te zwaaien!