Informatie voor leerkrachten

Waarvoor staat het CLB?

CLB staat voor Centrum voor Leerlingenbegeleiding.

Onze hoofdopdracht is: leerlingenbegeleiding. Dit betekent niet dat wij dit alleen doen. Wij zijn er ons van bewust dat leerlingenbegeleiding in eerste plaats op school gebeurt. Het CLB ondersteunt daarbij de school en de ouders. Het CLB -decreet formuleert het als volgt: "het CLB is subsidiair ten aanzien van school en ouders".

Subsidiair?

Subsidiair betekent dat wij ondersteunen op het ogenblik dat de draagkracht van school of ouders wordt overschreden. Hierbij proberen wij de duur van de begeleiding zo kort mogelijk te houden en zo dicht mogelijk aan te sluiten bij de leefwereld van de leerling. Het CLB is dus een ondersteunende partner voor de school, en dus voor u. Deze ondersteuning uit zich zowel bij het opvolgen van individuele leerlingen, als in groep. Tevens kan het CLB activiteiten organiseren op preventief vlak. Deze gebeuren steeds in nauw overleg en samen met de school.

Het CLB is dan ook een onmisbare partner bij het opzetten van een zorgbeleid op de school.

Op welke domeinen werkt het CLB?

Het decreet op het CLB onderscheidt opdrachten binnen de vier begeleidingsdomeinen:

  • leren en studeren
  • onderwijsloopbaan
  • psychisch en sociaal functioneren
  • preventieve gezondheidszorg

Hoe zich dat concreet uit in de werking van het CLB wordt u verduidelijkt in de CLB spin. Daar krijgt u een overzicht op welke terreinen het CLB zich beweegt.



Deze vier domeinen doorkruisend heeft het CLB nog een verplichte opdracht in het kader van de leerplichtopvolging en de medische consulten.

Wat zijn de uitgangspunten van een CLB-medewerker?

Het CLB werkt volgens een aantal principes die decretaal werden vastgelegd. Hieronder volgt een opsomming van de belangrijkste principes.

  • De werking staat steeds in het kader van de verklaring van de rechten van de mens in het algemeen en die van het kind in het bijzonder.
  • Het belang van het kind staat centraal.
  • De werking wordt ook bepaald door de waarden zoals die beschreven zijn in het pedagogisch project van het GO!.
  • De werking van het CLB toont respect voor de pedagogische principes van de school.
  • Het CLB werkt onafhankelijk en is neutraal. De medewerkers zijn gebonden aan het beroepsgeheim en hebben een deontologische code.
  • De werking van het CLB is multidisciplinair.
  • De werking vertrekt vanuit de zorg voor alle leerlingen met bijkomende aandacht en inspanningen voor de meest kwetsbare leerlingen.
  • De werking vertrekt vanuit een met de school gedeelde en geïntegreerde visie op leerlingenbegeleiding.

Werkt het CLB alleen?

Neen, het CLB werkt zoveel mogelijk in samenspraak en overleg met de school en ook samen met een netwerk van gezondheids- en welzijnsinstellingen. Met sommigen ervan bestaat een samenwerkingsverband (bv. met de Centra voor Ambulante Revalidatie). Het CLB is de draaischijf tussen de school en de welzijns-en gezondheidsvoorzieningen.

Goede afspraken maken goede vrienden

De school en het CLB sluiten iedere beleidsperiode een beleidsplan of -contract af. De huidige beleidsperiode ging in op 1 september 2014 en loopt voor een duurtijd van 6 jaar. Het beleidsplan- of contract is de schriftelijke neerslag van algemene afspraken gemaakt tussen de school en het CLB.

Afspraken over de concrete werking in de school zijn vastgelegd in een "afsprakennota". Deze wordt jaarlijks samen met de school geëvalueerd en vervolgens al dan niet aangepast. Deze afsprakennota bevat een aantal praktische en inhoudelijke afspraken, zoals bv. de deelname van het CLB aan overlegmomenten op school en de acties die het CLB en de school in dat bepaalde schooljaar organiseren in functie van de leerlingenbegeleiding.

Het CLB en de school hoeven niet noodzakelijk tot hetzelfde net te behoren. Dit betekent dat een CLB GO! ook scholen uit andere netten (nl. OVSG, POV en het vrij gesubsidieerd onderwijs) kan begeleiden. In het geval dat de school tot een ander onderwijsnet behoort, wordt een beleidscontract afgesloten. Wanneer de school tot hetzelfde net als het CLB behoort, spreken we van een beleidsplan.

Wie werkt er op een CLB?

Een CLB is multidisciplinair samengesteld. Een multidisciplinair team bestaat uit:

  • artsen
  • paramedisch-werkers (verpleegkundigen)
  • psycho-pedagogische consulenten en werkers (psychologen/pedagogen/ agogen en psychologische assistenten)
  • maatschappelijk werkers

 Zij worden in hun werking ondersteund door een directeur en administratief personeel. Hiernaast kan het CLB uitgebreid worden met de volgende medewerkers:

  •  (kwaliteits-)coördinatoren
  • administratieve personeelsleden (secretariaat, ICT, document- en informatiebeheer)
  • intercultureel bemiddelaar
  • buschauffeur
  • onderhoudspersoneel
  • consulenten
  • ervaringsdeskundigen (armoede)

RADI visie op schoolondersteuning

1. Schoolondersteuning is "samen werken" met de school

  • Schoolondersteuning = gedeelde verantwoordelijkheid tussen gelijkwaardige partners: schoolondersteuning door de CLB vertrekt vanuit een gedeelde verantwoordelijkheid van school en CLB met betrekking tot de leerlingenbegeleiding. Dit betekent dat het CLB verantwoordelijk is voor zijn aanbod tot schoolondersteuning en dat de school verantwoordelijk is voor wat zij hiermee doet.
  • Schoolondersteuning = samen werken aan een zorgbeleid, aan gelijke onderwijskansen en aan een gezondheidsbeleid: school en CLB gaan vanuit een gedeelde visie, kritisch, hun eigen handelen evalueren.

2. Schoolondersteuning is samen werken met externen

  • Schoolondersteuning = samen werken met de PBD: de ondersteuning door CLB en de begeleiding van scholen door de PBD hebben raakvlakken en kunnen elkaar versterken.
  • Schoolondersteuning = samen "net"-werken: het CLB neemt de opdracht van draaischijf op tussen de onderwijsinstellingen die het bedient en alle aanwezige externe hulp/ondersteuning die kan bijdragen tot het versterken van de competenties, het verhogen van de slaagkansen en het verbeteren van het welbevinden van alle leerlingen.

3. Schoolondersteuning is samen werken voor & met prioritaire doelgroepen De CLB GO! zetten samen met de scholen zo goed mogelijk in op maatschappelijk kwetsbare leerlingen en hun ouders door adequaat om te gaan met hun ondersteuningsvragen.

Doel:

  • de drempels en de uitsluitingsmechanismen in de school helpen wegwerken
  • een brede basiszorg bieden binnen een positief klas- en schoolklimaat voor àlle leerlingen

4. Schoolondersteuning is samen werken aan participatie

  • De leerling centraal: de leerling echt centraal stellen betekent meer dan enkel hun mening vragen en hen informeren.
  • Van ouderbetrokkenheid naar ouderparticipatie: CLB-medewerkers stimuleren scholen om aandacht voor te hebben voor ouderbetrokkenheid en participeren in projecten gericht op maatschappelijk kwetsbare ouders.

Meer lezen over de RADI-visie op schoolondersteuning.

DRM: Decreet Rechtspositie van de Minderjarige

Algemene regels DRM

  • Alle rechten zijn voor alle minderjarigen gelijk.
  • Het belang van de minderjarige staat altijd centraal.
  • De minderjarige kan de meeste rechten uit het DRM zelfstandig uitoefenen. Voor een aantal rechten dient hij bekwaam geacht te worden.

Wat betekent "bekwaam zijn"? Bekwaam zijn betekent dat je in staat bent het desbetreffende recht zelfstandig uit te oefenen.

Vanaf 12 jaar wordt de minderjarige vermoed bekwaam te zijn. Het CLB-team beoordeelt dit in dialoog met de minderjarige en zijn ouders. Deze bekwaamheidsvereiste geldt enkel voor de uitoefening van de volgende 3 rechten:

  • recht op instemming met CLB-begeleiding
  • recht op toegang tot het dossier
  • recht om niet tegen zijn wil gescheiden te worden van zijn ouders

Wanneer de minderjarige niet bekwaam is om deze rechten zelfstandig uit te oefenen zijn het zijn ouders die deze rechten voor hem uitoefenen.

Meer lezen over DRM

Beroepsgeheim versus ambtsgeheim

Iedere CLB-medewerker is gebonden aan het beroepsgeheim, wat verschilt van het ambtsgeheim die een leerkracht kent.

Beroepsgeheim betekent dat de CLB-medewerker een geheimhoudingsplicht heeft over alles wat hij tijdens de beroepsuitoefening verneemt, als gevolg van een vertrouwensrelatie.  Een persoon die beroepsgeheim heeft, mag dingen die hij hoort of die hij te weten komt door zijn beroep niet zomaar doorvertellen. Het beroepsgeheim van de hulpverlener geldt ook ten aanzien van de ouders van de minderjarige cliënt. Oudershebben niet zomaar recht op informatie van de hulpverlener, enkel gebaseerd op hun ouder-zijn.

Er bestaan een aantal uitzonderingen, bijvoorbeeld wanneer de cliënt in groot gevaar verkeert moet de CLB-medeweker in sommige gevallen zijn geheimhoudingsplicht doorbreken.

Binnen een CLB-team is er sprake van een gezamenlijk beroepsgeheim. Dit betekent dat het beroepsgeheim rust op een team van hulpverleners in plaats van op elk teamlid afzonderlijk. Alle voor de hulpverlening relevante informatie aangaande de cliënt kan vrij circuleren binnen het team.

Gedeeld beroepsgeheim : het CLB kan in het kader van het hulpverleningsproces relevante informatie doorgeven aan andere jeugdhulpvoorzieningen binnen de integrale jeugdhulp die eveneens gebonden zijn aan een beroepsgeheim. Er wordt vooraf met de leerling/cliënt besproken en toestemming gevraagd welke informatie aan wie wordt doorgegeven.

Ambtsgeheim: dit is een discretieplicht gebonden verbonden aan het ambt in het belang van het ambt of de functie (bv als leerkracht, directie, zorgcoördinator, onderhoudspersoneel).  Personen met een ambtsgeheim hebben enkel zwijgplicht tegen opzichte van buitenstaanders (derden niet betrokken bij het schoolgebeuren). In het belang van de minderjarige word relevante informatie uitgewisseld binnen de school (met betrokken collega's, directie,…).  Het CLB spreekt af met de leerling of ouder welke informatie uitgewisseld wordt.

Leerkrachten, zorgcoördinatoren, … zijn geen dragers van het beroepsgeheim. Een CLB-er kan met hen dus GEEN gedeeld beroepsgeheim aangaan.

Doordat dragers van het ambtsgeheim geen zwijgplicht, maar spreekplicht hebben tegenover hun hiërarchische oversten of ambtsgenoten kunnen ze geen toezegging doen tegenover de leerlingen dat de vertrouwelijke gegevens geheim zullen blijven (zuiver juridisch bekeken).  Belangrijk is dat de leerkracht dit OP VOORHAND meedeelt aan de leerling.

Het multidisciplinair dossier

Wat staat er in het dossier?

In het dossier komt alles wat te maken heeft met de begeleiding die

het CLB de leerling biedt. Onder meer volgende gegevens komen aan bod:

  • identificatiegegevens zoals naam, adres, telefoonnummer
  • conclusies en afspraken uit gesprekken
  • resultaten van onderzoeken
  • gegevens aan ons bezorgd door andere mensen die bij de

begeleiding betrokken zijn, zoals een logopedisch verslag

De CLB-medewerkers mogen in het dossier enkel gegevens opnemen

die relevant en van belang zijn voor de begeleiding.

De minderjarige mag zelf gegevens toevoegen aan zijn dossier.

Wie heeft er recht op toegang?

De bekwame minderjarige oefent zelf het recht op toegang uit.

Indien de leerling onbekwaam is wordt het recht op toegang in

principe uitgeoefend door de ouders.

Toegang gebeurt altijd samen met een CLB-medewerker die uitleg geeft rond de inhoud van het dossier.

Indien toegang gevraagd wordt, moet de CLB-medewerker daar binnen de tien werkdagen voor zorgen.

Voor gegevens over de gezondheid ligt het anders. Rond deze specifieke informatie kan de arts of verpleegkundige van het CLB inlichtingen geven.

Iedereen die in het dossier van de minderjarige vermeld wordt heeft toegang tot gegevens die enkel op hem betrekking hebben.

Waar heeft de rechthebbende geen toegang toe?

Informatie …

  • die bezorgd is door iemand anders die dat vertrouwelijk wil houden
  • die enkel over derden gaat
  • waarvan het op dit moment niet in het belang van de minderjarige om hem daarover te informeren
  • in documenten bestemd voor het gerecht

CLB & Integrale Jeugdhulp?

 De CLB-sector maakt deel uit van de Integrale Jeugdhulp (kortweg IJH).

 Het decreet op de Integrale Jeugdhulp dat van start ging op 1 maart 2014, luidde het begin in van een hernieuwd jeugdlandschap. Dit decreet is van toepassing op de volgende sectoren:

  • Centra voor Integrale Gezinszorg (CIG)
  • Centra voor Leerlingenbegeleiding (CLB)
  • Centra geestelijke gezondheidszorg (CGG)
  • Kind en Gezin (K&G)
  • Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap (VAPH)
  • Bijzondere Jeugdbijstand
  • Centra voor Algemeen Welzijnswerk (CAW)
  • Pleegzorg

 Integrale jeugdhulp biedt aan minderjarigen, hun ouders, en in voorkomend geval hun opvoedingsverantwoordelijken en de betrokken personen uit hun leefomgeving die daar behoefte aan hebben, hulp en zorg op maat die met een grote mate van flexibiliteit de hulpvraag proberen te beantwoorden. Ze doet dat door een gemeenschappelijke analyse van de hulpvraag in een sector-overschrijdende samenwerking tussen jeugdhulpaanbieders en intersectorale afstemming van het jeugdhulpaanbod. Het jeugdhulpaanbod kan herzien worden in functie van wat als efficiënt, effectief en ondersteunend ervaren wordt door de minderjarige, zijn ouders, en in voorkomend geval, zijn opvoedingsverantwoordelijken.

 Ze omvat:

  • Rechtstreeks toegankelijke jeugdhulp: CLB, Kind en Gezin, CAW, beperkte dagopvang VAPH, JAC, …
  • Niet rechtstreeks toegankelijke jeugdhulp: MPI, aanvraag hulpmiddelen bij slechtziendheid, persoonlijk assistentiebudget, begeleidingstehuis, kamertraining, ….
  • Gerechtelijke jeugdhulp, opgelegd door een jeugdrechter.

 Niet-rechtstreeks toegankelijke jeugdhulp is enkel beschikbaar voor personen die hiervoor een aanvraag indien bij de toegangspoort. Het CLB kan deze vereiste aanvraag indien voor leerlingen van de school.

 De jeugdhulp vertrekt van de hulpvraag of de hulpbehoefte van de personen tot wie ze zich richt en sluit daar maximaal bij aan. Als verschillende vormen van jeugdhulp gelijkwaardig aan een jeugdhulpvraag of jeugdhulpbehoefte kunnen beantwoorden, wordt de minst ingrijpende vorm van jeugdhulp aangeboden.

Voor meer informatie kan je terecht op de website van Jongerenwelzijn.